IRANOLOGY : Historical Introduction of the Divan.e. Hafez

‫ایــــران شنـــاسـی‬ »!‫« مقدّمه ی تاریخی دیوانِ حضرتِ حافظ‬ ‫نوشته ی دکترمحمودرضاافتخارزاده‬ ‫ نویسنده و مترجم ایرانی‬، ‫پژوهنده‬ www.fehresteasar...

0 Downloads 66 Views
‫ایــــران شنـــاسـی‬

»!‫« مقدّمه ی تاریخی دیوانِ حضرتِ حافظ‬ ‫نوشته ی دکترمحمودرضاافتخارزاده‬ ‫ نویسنده و مترجم ایرانی‬، ‫پژوهنده‬

www.fehresteasar.com www.iranologi.blogfa.com www.fehresteasar.blogfa.cskni om

[email protected]

IRANOLOGY

[email protected]

IRANOLOGY

[email protected]

‫مقدّمه ی تاریخی دیوانِ حضرتِ حافظ!‬ ‫پرسش‪:‬‬ ‫با سالم وعرض تحیت و ارادت و سپاس از روشنگری های تاریخی ادبی کالمی فلسفی جناب عالی‬

‫بویژه اشارتی تازه یاب که دربابِ «مذهب حضرات مــــولـــوی و حـــافـــظ» فرمودید که الحق چشم‬

‫همه دوستان نادان و دشمنان دانا و بیگانگان بویژه سنیان بر این حقیقت بسته بود و بسا که برخی با‬ ‫دیوان این دو بزرگوار آشنایی هم داشته باشند و این نکات ناب را نیافته یا ندیده باشند ! در مقالت‬

‫پیشین (مولوی و حافظ و تشیّع امامیّه !)از مقدمه گردآورنده دیوان حافظ یادکرده نکته ای بدیع را‬ ‫برآوردید که اشک اندوه بر دیدگان این حقیرفقیرسراپاتقصیر روان گردید ! آنچه بیش از همه مایه‬

‫تاسف و اندوه و درد جانکاه است ‪ ،‬درافتادن فرومایگانی فعله زاده وچپ زده و بی ریشه و پیشینه بی‬

‫هویت و بی دانش چون منفورمقبورملعون«غالم اشکم پاره» با نام مستعار«شاملو» و اخیرا ابلهانی‬ ‫افسار گسیخته و گستاخ و بی مایه و معلوم الحال و المقال چون«قلی ننه جگرکی» با نام‬

‫مستعار«حرامک مشیری» و‪ ...‬و‪ ....‬به جان میراث گرانقدر ملی و هویتی ایران چون شاهنامه حکیم‬ ‫توس و مثنوی مولوی و دیوان حضرت حافظ و‪ ...‬افتاده هر بول و بُرازی که به خالی دهان شان می‬

‫ریزد برون می پراکنند و در این آشفته بازار و تباهی روزگار که هر خسی کسی وهر خاشه ای خواجه‬ ‫ای می نماید ‪ ،‬توده های فرومایه و نسل بی مایه و خودباخته و باخترزده را مخاطب ساخته اند ! از‬

‫حضرت عالی تقاضا دارم چنانچه صالح می دانید و اوقات شریف حضرت عالی اجازه می دهد ‪ ،‬مقدمه‬

‫دیوان حضرت حافظ را در وبگاه ایران شناسی منعکس فرمایید تا حقایق بسیاری آشکار شود ! ادام‬ ‫الله ظلکم العالی ‪ .‬دعاگوی وجود مبارک االحقرسیدابوالحسن تقوی ‪.‬‬

‫پاسخ ‪:‬‬ ‫مقدمه ی تاریخی دیوان حضرت حافظ در نسخه ی چاپ مرحوم حضرت عالمه ی قزوینی آمده است‬ ‫! این مقدمه دارای نکات ادبی بسیاری است که مرحوم عالمه ی قزوینی در پاورقی به شرح آنها پرداخته‬

‫است ‪ .‬امید که توفیق بازنویسی و شرح نوین این مقدمه ی تاریخی فراهم آید ! اماآنچه در این مقدمه‬

‫‪ ،‬قابل توجه است ‪ ،‬سه نکته ی مهم تاریخی است ‪:‬‬

‫‪ -۱‬فرازی کوتاه از چگونگی زندگی حافظ ‪ ...«:‬اما به واسطه ی محافظت درس قرآن ‪ ،‬و مالزمت بر‬ ‫تقوا و احسان ‪ ،‬و بحث کشاف و مفتاح ‪ ،‬و مطالعه ی مطالع و مصباح ‪ ،‬و تحصیل قوانین ادب ‪ ،‬و‬

‫تجسس دواوین عرب‪.»... ، ۱‬‬

‫‪ -۲‬حافظ به دالیل زیر‪،‬خودش به تدوین دیوان خویش نپرداخته و انجام آن را از همین شاگرد و مرید‬

‫گمنامش خواسته ‪ ،‬و او پس از مرگ حافظ به این مهم پرداخته است ‪ ...« :‬بجمع اَشتات غزلیات‬

‫نپرداخت و به تدوین و اثبات ابیات مشغول نشد ‪ ،‬و مسوِّد این ورق (عَفَیَ اللهُ عنه ما سَبَق )‪ ،‬در درس‬ ‫گاهِ دین پناه موالنا و سّیدنا استاد البشر قوام الملّه و الدّین عبـــــــــــــــــــدالله‪( ۲‬اَعلَیَ اللهُ درجاتِهِ فی‬

‫عِلّیین) ‪ ،‬بکرّات و مرّات که به مذاکره رفتی و در اثناء محاوره گفتی که این فراید فواید را همه در یک‬ ‫عِقد می باید کشید و این غُرر را در یک سِلک می باید پیوست ‪...‬وآن جناب حوالت رفع ترفیع این‬

‫بنا بر ناراستی روزگار کردی و به غَدر اهل عصر‪ ۳‬عُذرآوردی‪ ....‬و بعد از مدتی سوابق حقوق صحبت‬ ‫‪ ،‬و لوازم عهود محبّت و ترغیب عزیزان با صفا و تحریض دوستان با وفا‪....‬حامل و باعث این فقیر‬

‫شد برترتیب این کتاب و تبویب این ابواب‪.»...‬‬

‫‪ -۳‬سال درگذشت حضرت حافظ ‪ ...« :‬تا در تاریخ سنه ی اثنی و تسعین و سبعمائه (‪ )۲۹۲‬ودیعت‬ ‫حیات به موکّالن قضا و قدر سپرد و رحت وجود از دهلیز تنگ اجل بیرون برد ‪. »...‬‬ ‫ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ‬

‫‪ -۱‬این فراز کوتاه و بسیار موجز همه ی شایعات تاریخی و یاوه هایی را که پیرامون زندگی حضرت حافظ‬ ‫پراکنده اند پاک می سازد و زندگی عارفانه وآکنده از تقوا و تقدس حافظ را نشان می دهد !‬ ‫‪- ۲‬منظور حضرت حافظ است ‪ .‬عبدالله ؛«عبدانیت» عالی ترین مقام عرفانی است که هرکه به آن مقام رسد‬

‫اورا «عبدالله »نامند ‪ .‬نک ‪ :‬در محضرحضرت دوست ‪ .‬فهرســـــــــــت آثـــــــــــــــــار‪ /‬ایـــــــران شنـــاســـی‬ ‫‪- «۳‬ناراستی روزگار و غدر اهل عصر»این دوجمله بسیارکلی و سربسته حکایت از تنگنای حضرت حافظ دارد‬ ‫که درچه روزگاری می زیسته است ! روزگارغلبه ی شریعت برطریقت و خفقان مذهبی ومیدان داری متشرّعان‬

‫متصلّب و متعصّب و آزار عارفان!‬

‫اَلـ ِّدراســات االیـــران ِّیـــة‬ ‫اَ ْســـئلة و اَ ْجـــو َبـــــة‬ ‫حَوْلَ خَلْفيّةِ ايرانَ اَلتّاريخيّة والثّقافيّة والْحضاريّة‬

‫الدکتورمحمودرضاافتخارزاده‬

IRANOLOGY Historical , Cultural background & National Identity

www.fehresteasar.com

[email protected]

IRANOLOGY

BY DR.M.R.EFTEKHARZADEH Iranian writer , Researcher & Translator *****